“Οι τσέπες σας πρέπει να είναι ανοιχτές…” (Γέροντας Παΐσιος )

Όταν καλοπερνάς στη γη, κάτι δεν πάει καλά με τον εαυτό σου

Παρά τα φαινόμενα και την αναξιότητα των μοναχών και κληρικών, η Εκκλησία είναι ακένωτη πηγή θαυμάτων. Παίρνει νερό και το κάνει Αγιασμό· παίρνει ψωμί και κρασί και το κάνει Θεία Ευχαριστία· παίρνει τον άνθρωπο χώμα και τον κάνει Θεό! Αλλά τα θαύματα πολλοί δεν τα βλέπουν. Γιατί, αν τα έβλεπαν, δεν θα περιφρονούσαν ή μισούσαν την Εκκλησία του Χριστού, αλλά θα την αγαπούσαν, θα την τιμούσαν και δεν θα μιλούσαν γι’ αυτή με περιφρόνηση, όπως μιλούν.

Ο χριστιανός έχει προορισμό να σηκώνει βαρύ σταυρό στη ζωή του. Είναι δύσκολο πράγμα να λες ότι πιστεύεις στον Κύριο και καλοπερνάς σ’ αυτήν εδώ τη ζωή. Γιατί, όταν καλοπερνάς στη γη, κάτι δεν πάει καλά με τον εαυτό σου, ενδιαφέρεσαι για το χρυσάφι της γης και όχι για τους θησαυρούς του ουρανού. Αλλά όταν σκέφτεσαι έτσι, βρίσκεσαι μακριά από το θέλημα του Θεού. Χριστιανική ζωή και καλοπέραση δεν πηγαίνουν μαζί, είναι διαφορετικά πράγματα

Κάποτε ήλθε εδώ ένας πολύ γνωστός γιατρός για να μιλήσουμε. Ήταν και η γυναίκα του γιατρός, θρησκευόμενοι άνθρωποι και οι δύο. Παραπονιόταν ότι τα παιδιά του ζούσαν κοσμική ζωή και όχι μόνο δεν τηρούσαν τις εκκλησιαστικές παραδόσεις της οικογένειας τους, αλλά και τις ειρωνεύονταν.

Χαρακτήριζαν τους χριστιανούς καθυστερημένους, βολεμένους, ανειλικρινείς, υποκριτές και θεομπαίχτες, επειδή η ζωή τους -έλεγαν- δεν συμβαδίζει με τα λόγια τους και τα έργα τους δεν είναι χριστιανικά.

Ακόμη και στο ευχέλαιο, που οι γονείς κάνουν μία φορά το χρόνο στο σπίτι τους και τα παιδιά, όσο ήταν μικρά συμμετείχαν, τώρα αντιδρούν και δεν παρευρίσκονται.

Ο γιατρός έδειχνε πολύ κουρασμένος και απελπισμένος για την πνευματική αδράνεια των παιδιών του. Και νόμιζε ότι όλες οι προσπάθειες, οι δικές του και της γυναίκας του πήγαν χαμένες, δεν έπιασαν τόπο, δεν άγγιξαν τα παιδιά.

Σε κάποια στιγμή ο γιατρός, βάζοντας το κεφάλι μέσα στις δυό του παλάμες, σαν να ήθελε να καλύψει το πρόσωπό του από ντροπή, μου είπε: Φοβάμαι πως το πολύ χρήμα μας έχει κάνει ζημιά.

Τον ρώτησα να μου πει, τί εννοούσε και εκείνος με απόλυτη ειλικρίνεια παραδέχτηκε ότι είχαν ξεφύγει από το μέτρο κι είχαν αποκτήσει περιουσιακά στοιχεία απολύτως μη αναγκαία. Έχουμε τρία μεγάλα σπίτια, μου είπε. Ένα για μας και από ένα για το κάθε παιδί. Επίσης, δυό εξοχικά, τέσσερα ακριβά αυτοκίνητα, ένα σκάφος, καταθέσεις, πολλά υλικά.

Και συνέχισε: τα παιδιά κακόμαθαν και τώρα μας κατηγορούν ότι προκαλούμε. Επίσης, μας λένε ότι έχουμε παντρέψει πολύ όμορφα τον πλούτο και τον Χριστιανισμό. Και με παρακάλεσε να του πω τί πρέπει να κάνει για να βρουν πάλι την ειρήνη και την ενότητα στην οικογένεια τους.

Του είπα να τα δώσουν όλα στους φτωχούς και να κρατήσουν μόνο ένα σπίτι, ένα εξοχικό και τους μισθούς τους. Τρόμαξε, άλλαξε χρώμα, φοβήθηκε, απογοητεύθηκε από την απάντηση που του έδωσα.

Έφυγε και δεν ξαναήλθε. Είχε δεθεί με τα εδώ, όχι τα Άνω. Γι’ αυτό και τα παιδιά του αναζήτησαν άλλο τρόπο ζωής, διαφορετικό από αυτόν που οι γονείς τους είχαν προτείνει.

Όταν ακούω ότι υπάρχει μεγάλη φτώχεια, ανέχεια, πονάω πολύ και δεν μπορώ να προσευχηθώ.

Δεν λέω, όταν έχεις δυό χιτώνες να δώσεις τον ένα. Αυτό είναι ασυνήθιστο και δύσκολο για τους πολλούς. Αλλά, αν θέλεις να λέγεσαι χριστιανός και κατέχεις όλα τα αγαθά του Θεού, γιατί ιδρώνεις και αγωνιάς για το παραπάνω και δεν κάνεις ελεημοσύνες και καλά έργα; Να ξέρεις, ότι θεμελιώνει στην άμμο, όποιος έχει πολλά χρήματα και τα διαχειρίζεται εγωιστικά, αδιαφορώντας για τη φτώχεια και τη δυστυχία των συνανθρώπων του. Είδες ποτέ σάβανο με τσέπες; Όλα εδώ μένουν. Μόνο οι αγαθοεργίες πηγαίνουν στον ουρανό. Ξέρεις γιατί γίνονται οι πόλεμοι; Για το χρήμα… Γιατί οι πλούσιοι δεν μπορούν να βάλουν χαλινάρι στη λαιμαργία τους και οι φτωχοί δεν εύχονται να αποκτήσουν τα αναγκαία, αλλά ζηλεύουν τα πλούτη και τη δόξα των πλουσίων.

Οι τσέπες σας πρέπει να είναι ανοιχτές, ώστε να φεύγουν τα χρήματα για φιλανθρωπίες. Είναι σκάνδαλο να υπάρχουν τσέπες γεμάτες λεφτά και να είναι ραμμένες.

Πηγή:  agapienxristou.blogspot.ca

Αββά Κασσιανού: περί λύπης και διακρίσεως

Γράφει ο π. Βασίλειος Ι. Καλλιακμάνης

α) Στη Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών οι Άγιοι Μακάριος Νοταράς και Νικόδημος Αγιορείτης περιέλαβαν μεταξύ των άλλων αγιοπατερικών κειμένων και δύο έργα ενός λατίνου πατρός της Εκκλησίας, του Οσίου Κασσιανού. Τόσο το πρώτο, «Περί των οκτώ λογισμών της κακίας», όσο και το δεύτερο, «Περί διακρίσεως», «αποστάζουν παντοδαπή ωφέλεια και χάρη».

β) Ο όσιος Κασσιανός, προφανώς από τη Ρώμη, ασκήθηκε σε μοναστικά κέντρα της Βηθλεέμ και της Αιγύπτου, όπου ήλθε σε επαφή με σπουδαίους ασκητές και χαρισματικούς αββάδες. Από αυτούς μυήθηκε στη ζωή του Πνεύματος. Επισκέφθηκε ακόμη την Κωνσταντινούπολη και υπήρξε μαθητής του Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου. Μετά την εξορία του Χρυσοστόμου μετέβη στη Ρώμη, ζητώντας συμπαράσταση από τον πάπα Ιννοκέντιο Α’ για τον εξόριστο διδάσκαλό του. Τέλος, ίδρυσε δύο μοναστήρια στην περιοχή της Μασσαλίας. Η Εκκλησία τον τιμά στις 29 Φεβρουαρίου.

γ) Εντύπωση προξενεί ότι ανάμεσα στους οκτώ λογισμούς της κακίας ο Όσιος Κασσιανός περιλαμβάνει τη λύπη, η οποία τραυματίζει θανάσιμα την ψυχή και οδηγεί στην απελπισία, την πλήξη και τη μελαγχολία. Η λύπη είναι αρρώστια ψυχική, που εμποδίζει την προσευχή και προέρχεται από την οργή εξαιτίας διάψευσης προσδοκιών, από την απώλεια κέρδους ή από κάποια προσβολή. Ο κυριευμένος από λύπη είναι ευερέθιστος, ανυπόμονος, αμετάπειστος, θυμώδης, μνησίκακος, πλήρης ακάρπου πένθους και οδυνηρής απόγνωσης. Το πάθος αυτό πρέπει να αποφεύγεται, όπως η πορνεία και η φιλαργυρία, τονίζει ο όσιος.

δ) Όμως υπάρχει και η κατά Θεόν λύπη που είναι σωτήρια, διότι οδηγεί στη μετάνοια και την αγαθή ελπίδα. Η κατά Θεόν λύπη «τη χαρά σύμμεικτος υπάρχει». Ο κατά Θεόν λυπούμενος, επειδή ελπίζει στην πνευματική τελείωση και στην απολαβή των μελλόντων αγαθών, είναι ιλαρός, ευπροσήγορος, ταπεινός, πράος, ανεξίκακος και υπομονετικός σε κάθε αγαθό κόπο και συντριβή. Έτσι γεννιούνται οι καρποί του Αγίου Πνεύματος: αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, καλοσύνη, πίστη, πραότητα και εγκράτεια (βλ. Γαλ. 5,22-23).

ε) Να σημειωθεί ακόμη ότι μέγιστη σημασία αποδίδει ο Όσιος Κασσιανός στην αρετή της διάκρισης. Διηγείται ότι στη σκήτη της Θηβαΐδας είχαν συγκεντρωθεί πολλοί γέροντες και συζητούσαν για την τελειότητα της αρετής και πώς μπορεί να φυλαχθεί ο μοναχός από τις παγίδες του πονηρού, για να προσεγγίσει τον Θεό. Ο καθένας κατέθετε τη δική του γνώμη δίδοντας την πρώτη θέση σε κάποια αρετή. Άλλοι πρόβαλλαν τη νηστεία και την αγρυπνία, άλλοι την αγνότητα, την ακτημοσύνη και την καταφρόνηση των υλικών αγαθών, ενώ άλλοι την ελεημοσύνη και διάφορες άλλες αρετές.

στ) Τελευταίος μίλησε ο Αββάς Αντώνιος. Όλες οι αρετές είναι απαραίτητες, είπε, αλλά δεν επιτρέπεται να δώσουμε σε αυτές τα πρωτεία, διότι πάντα υπάρχει ο κίνδυνος της πλάνης, είτε από την υπερβολή είτε από την έλλειψη. Η διάκριση ως «οφθαλμός της ψυχής» εκπαιδεύει τον νηπτικό να μην παραβιάζει από υπερβολικό ζήλο και έπαρση το μέτρο. Χωρίς το χάρισμα της διακρίσεως καμιά αρετή δεν μπορεί να είναι ασφαλής μέχρι τέλους. Έτσι η διάκριση «πασών των αρετών γεννήτρια και φύλαξ υπάρχει». Με τη γνώμη του Οσίου Αντωνίου συμφώνησαν και οι υπόλοιποι Πατέρες.

ζ) Από τα παραπάνω γίνεται ολοφάνερο πόσο επίκαιρη είναι η διδασκαλία του Οσίου Κασσιανού και πώς μπορεί να προσφέρει μήνυμα αυτογνωσίας και ελπίδας στον σύγχρονο απελπισμένο άνθρωπο. Πρόσφατη έρευνα θεωρεί τους Έλληνες ως τους πιο απαισιόδοξους πολίτες ανάμεσα σε 58 χώρες του πλανήτη. Κι αυτό διότι έχουμε κυριευθεί από την εμπαθή λύπη και έχουμε χάσει το μέτρο. Μήπως είναι καιρός να ανανήψουμε και να θέσουμε στο κέντρο της ζωής μας τον πνευματικό πλούτο του Ευαγγελίου και των Αγίων Πατέρων, που θα μας ανοίξουν ένα παράθυρο στην ελπίδα;

http://www.makthes.gr/news/opinions/100768/

http://paterikos.blogspot.gr/

Η Ορθόδοξη Εκκλησία στην Οικουμένη

του Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

Η Ορθόδοξη Εκκλησία όπως ομολογούμε στο Σύμβολο της Πίστεως είναι Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική. Αυτά τα τέσσερα γνωρίσματα δείχουν όλο το μεγαλείο της, την εσωτερική της ενότητα, αλλά και την οικουμενική της διάσταση. Είναι Μία, αφού ένα είναι το Σώμα του Χριστού είναι Αγία, αφού η αγιότητα προέρχεται από την αγιότητα της κεφαλής, η οποία αγία κεφαλή αγιάζει και τα μέλη της, είναι Καθολική γιατί έχει απλωθή σε ολόκληρο τον κόσμο είναι Αποστολική, γιατί στηρίζεται στην διδασκαλία των αγίων Αποστόλων και φυσικά των αγίων Πατέρων, όπως αυτοί ερμήνευσαν το αποστολικό κήρυγμα, αφού οι Απόστο­λοι είναι μάρτυρες της Αναστάσεως του Χριστού.

Στην συνέχεια θα μείνω λίγο στην καθολικότητα της Εκκλησίας και θα την αναπτύξω μέσα από την παγκόσμια διάστασή της, όπως εκφράζεται σήμερα, και βεβαίως μέσα από την ορθόδοξη θεολογία και ζωή, όπως αυτά βιώνονται στις ημέρες μας.

1. Η προσωπική μου επαφή με την παγκόσμια Ορθόδοξη Εκκλησία

Μέ αξίωσε ο Θεός να έλθω σε επικοινωνία με όλη σχεδόν την σύγχρονη Ορθόδοξη Εκκλησία και να δώ την δυναμική της, αλλά συγχρόνως να δώ και τα προβλήματα που την απασχολούν. Αυτό έγινε με την οικονομία του Θεού μέσα από τις ομιλίες που έκανα σε όλα τα μέρη του κόσμου, ανατολής και δύσεως, και βεβαίως με τα βιβλία μου τα οποία μεταφράστηκαν σε όλες τις βασικές γλώσσες και διαβάζονται από όλους τους Χριστιανούς, όπου γής. Αυτά μου έδωσαν την ευκαιρία όχι μόνον να συναντήσω Ορθοδόξους Χριστιανούς από όλο τον κόσμο, να συνομιλήσω μαζί τους, άλλα και να αλληλογραφώ με αναγνώστες και έτσι προσπαθώ κάτι να προσφέρω στην σύγχρονη ορθόδοξη εκκλησιαστική μαρτυρία.

Πολλές φορές έχω επισκεφθή την Κωνσταντινούπολη, την Βασιλεύουσα και το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο σέβομαι γιατί αποτελεί την ενότητα όλων των Ορθοδόξων Εκκλησιών. Για τρία χρόνια, κατά διαστήματα, δίδαξα στην Μπελεμέντειο Θεολογική Σχολή «Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός», του Πατριαρχείου Αντιοχείας στον Βόρειο Λίβανο, και εργάσθηκα ιεραποστολικά στην Μέση Ανατολή, ήτοι την Συρία και τον Λίβανο. Επανειλημμένως περιόδευσα στις Βαλκανικές Χώρες, στην Ρωσία, την Γεωργία. Ταξίδευσα συνεχώς στην Ευρώπη, κυρίως στην Αγγλία, και την Αμερική, δίδοντας διαλέξεις και συζητώντας με Ορθοδόξους Χριστιανούς από όλες τις εθνότητες.

Αυτή η έξοδος από την Ελλάδα και η πορεία μου προς τον εξωτερικό κόσμο άρχισε από την ηλικία των 30 περίπου ετών, γιατί διψούσα στην αρχή να μάθω πώς εργάζονται και συμπεριφέρονται οι Ορθόδοξοι που κατοικούν σε όλη την Οικουμένη, στην συνέχεια να μιλήσω μαζί τους και κατόπιν να αναπτύξω διάφορα θεολογικά και εκκλησιαστικά θέματα. Άρχισα αυτό το έργο από τότε που ήμουν στην Έδεσσα, το συνέχισα την εποχή που υπηρετούσα στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών και το επεξέτεινα όταν έγινα Μητροπολίτης της Θεοσώστου αυτής Ιεράς Μητροπόλεως.

Το σημαντικό είναι ότι δεν έκανα απλώς ταξίδια αναψυχής, ούτε με δική μου πρωτοβουλία, αλλά πάντοτε ύστερα από προσκλήσεις διαφόρων κοινοτήτων, Εκκλησιών, Πανεπιστημίων και Θεολογικών Σχολών, για να αναπτύξω επίκαιρα θεολογικά και εκκλησιαστικά ζητήματα που τους απασχολούσαν. Υπήρξαν περιπτώσεις, και είναι και οι πιο σημαντικές, που επισκέφθηκα διάφορες χώρες για να παρουσιάσω τα βιβλία μου που είχαν μεταφρασθή στις γλώσσες τους και αυτό μου έδωσε την δυνατότητα να αναλύσω την θεολογική σκέψη που κατατίθεται στα βιβλία και να επικοινωνήσω με τους Χριστιανούς των περιοχών αυτών.

Δοξάζω τον Θεό για όλο αυτό το έργο που γίνεται παράλληλα με το ποιμαντικό έργο στην Ιερά Μητρόπολη που με έστειλε ο Θεός και με αυτόν τον τρόπο γίνεται γνωστή και αυτή σε όλον τον κόσμο, αλλά και παράλληλα με την συμμετοχή μου σε διάφορα Παγκόσμια και Διεθνή Θεολογικά Συνέδρια που διεξάγονται στον ελλαδικό χώρο.

Η πορεία μου προς την Ανατολή και την Δύση, τον Βορρά και τον Νότο δεν έγινε χωρίς κόπο και δυσκολίες, χωρίς θυσίες και αγρυπνίες, χωρίς μόχθο και πειρασμούς. Όμως, στο τέλος μένει η χαρά για την ελάχιστη συμμετοχή μου στην ιεραποστολή της Εκκλησίας και στην δόξα του Θεού. Βέβαια, ο Θεός είναι εκείνος που στο τέλος θα κρίνη όλο αυτό το έργο και συχνά τον παρακαλώ να δείξη το έλεός Του και την φιλανθρωπία Του και να δη την εσωτερική αγαθή διάθεσή μου και να μη σταθή σε μερικά εξωτερικά λάθη, τα οποία ως άνθρωποι ασφαλώς κάνουμε.

Θα προσπαθήσω να εκθέσω με συντομία μερικές απόψεις μου για το θέμα «Η Ορθόδοξη Εκκλησία στην Οικουμένη», που σχηματίσθηκαν μέσα από την προσωπική μου εμπειρία.

2. Η Χριστιανική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία

Είναι γνωστόν ότι η ενιαία Χριστιανική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία επεκτεινόταν από την Ιβηρία μέχρι την Μέση Ανατολή και την Βόρεια Αφρική. Συγκεκριμένα, στην εποχή του Μ. Κωνσταντίνου η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία επεκτεινόταν σε όλο τον μεσόγειο χώρο που σήμερα καλύπτει την Αγγλία, Πορτογαλία, Ισπανία, Γαλλία, Ελβετία, Ιταλία, Αυστρία, τα Βαλκάνια, όλη την Βόρεια Αφρική, τον Λίβανο, την Συρία, την Τουρκία και τις Ρωσικές παραλίες του Ευξείνου Πόντου. Αργότερα, βέβαια, διαιρέθηκε σε δυτικό και ανατολικό τμήμα. Στο δυτικό τμήμα κυριάρχησαν οι βάρβαροι, που κατά διαστήματα κατέβαιναν από τον βορρά, αλλά και στο ανατολικό τμήμα δημιουργούνταν διάφορα προβλήματα από εχθρικούς ανατολικούς λαούς, με αποτέλεσμα η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία να συρρικνώνεται σημαντικά. Έχανε πολλά τμήματά της από την ανατολή και την δύση.

Το σημαντικό είναι ότι από πλευράς Ορθοδόξου Εκκλησίας υπήρχαν πολλά κοινά γνωρίσματα, ήτοι η θεία Λειτουργία, η ευαγγελική ζωή, η θεολογία, όπως είχε καθιερωθή από τις Οικουμενικές Συνόδους, οι παραδόσεις και πολλά άλλα. Βέβαια, κατά καιρούς αναφύονταν και διάφορες αιρέσεις, τις οποίες αντιμετώπιζαν οι Πατέρες στις Τοπικές και Οικουμενικές Συνόδους. Παρά ταύτα διεσώθηκαν διάφορες αιρετικές ομάδες ως ιδιαίτερες Εκκλησίες, όπως είναι οι Νεστοριανοί, οι Μονοφυσίτες, οι Μονοθελήτες κλπ.

Καίτοι υπήρχε στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ενιαία θεολογική και πολιτιστική παράδοση, αλλά και κρατική διοίκηση, εν τούτοις υπήρχε πολυγλωσσία. Στην αρχή υπήρχε διγλωσσία, αφού ήταν ελληνόφωνοι και λατινόφωνοι Ρωμηοί, και στην συνέχεια προστέθηκαν οι αραβόφωνοι και οι σλαβόφωνοι. Όμως, κοινός στόχος ήταν η βίωση της ορθοδόξου ζωής.

Η υποδούλωση της ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στους Οθωμανούς δημιούργησε πολλά προβλήματα στην διοίκηση και την ποιμαντική της Ορθοδόξου Εκκλησίας, αλλά και ανέδειξε μάρτυρες και αγίους από όλες τις λαότητες, δηλαδή από όλους τους Χριστιανούς της ενιαίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

3. Σύγχρονα εκκλησιαστικά προβλήματα

Η διαδοχική απελευθέρωση πολλών τμημάτων της παλαιάς Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από την υποδούλωσή τους στους Οθωμανούς είχε ως συνέπεια να αναπτυχθούν τα εθνικά κράτη, κάτω από την επίδραση των ιδεών του διαφωτισμού και του ρομαντισμού. Έτσι, πολλές περιοχές αποτέλεσαν ιδιαίτερες εθνότητες με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα κάθε περιοχής και ζήτησαν ή επιχείρησαν πραξικοπηματικώς την αποδέσμευσή τους από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, που έως τότε αποτελούσε την ενότητα όλης της πρώην Χριστιανικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Έτσι, ο εθνικισμός εισήλθε και μέσα στον χώρο της Ορθοδόξου Εκκλησίας, η οποία ως από την τήν φύση της είναι οικουμενική, δηλαδή δεν περικλείεται σε εθνικισμούς, που διαφέρουν σαφώς από τον εθνισμό. Άλλο είναι ο εθνικισμός και άλλο ο εθνισμός άλλο είναι η αγάπη για την Πατρίδα και άλλο η απολυτοποίηση της ιδιαίτερης Πατρίδος σε βάρος της Οικουμενικότητας.

Σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία εκφράζεται από τρεις κατηγορίες, ήτοι τους ελληνοφώνους, τους σλαβοφώνους και τους αραβοφώνους. Το πρόβλημα δεν είναι η γλώσσα, αλλά η είσοδος του εθνοφυλετισμού-εθνικισμού στην εσωτερική ζωή της Εκκλησίας, καίτοι αυτός έχει καταδικασθή από την Σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως του έτους 1872.

Από τις επισκέψεις μου σε πολλές περιοχές της Ανατολής, της Δύσης και του Βορρά, συνάντησα ορθοδόξους Χριστιανούς που συμπεριφέρονται ως Ορθόδοξοι έχοντας απλή πίστη και ορθές εκκλησιαστικές παραδόσεις, αλλά συνάντησα και ορθοδόξους Χριστιανούς, οι οποίοι διαπνέονται από τον εθνοφυλετισμό, ο οποίος είναι άρνηση της ενότητας και της οικουμενικότητας της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Στην συνέχεια θα καταγραφούν απόψεις μου, τις οποίες σχημάτισα από επιτόπιες έρευνες, θα εντοπισθούν μερικά σύγχρονα εκκλησιαστικά προβλήματα, πέρα από τα θετικά κοινά σημεία, που παραμένουν και συγκροτούν την ενότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

α) Η Εκκλησιαστική διοικητική διαίρεση

Στην αρχαία Εκκλησία, όπως το βλέπουμε στους ιερούς Κανόνες των Τοπικών και Οικουμενικών Συνόδων υπήρχε η λεγόμενη Πενταρχία, δηλαδή τα πέντε Πατριαρχεία, ήτοι η Παλαιά Ρώμη, η Νέα Ρώμη, η Αλεξάνδρεια, η Αντιόχεια, τα Ιεροσόλυμα, όπως και η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Κύπρου.

Ο Θεόδωρος Βαλσαμών, Πατριάρχης Αντιοχείας, σε ειδική μελέτη του για τα πατριαρχικά προνόμια, αναφερόμενος στον λστ' Κανόνα της ΣΤ' Οικουμενικής Συνόδου, ερμηνεύει αυτήν την Πενταρχία μέσα από τις πέντε αισθήσεις του σώματος. Όπως το ανθρώπινο σώμα έχει πέντε αισθήσεις (όραση, ακοή, όσφρηση, γεύση, αφή) έτσι και το Σώμα του Χριστού, η Εκκλησία, έχει πέντε αισθήσεις. Είναι οι Εκκλησίες της Παλαιάς Ρώμης, Νέας Ρώμης, Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Ιερο­σο­λύμων. Γράφει ότι «οι μεγάλοι αρχιερείς» «τών πέντε αγιωτάτων θρόνων», «ούτω κατά πάσαν την οικουμένην σεβάζονται» και υπάρχει ενότητα, και «τού δευτέρου ο πρώτος ου κατεπαίρεται, ουδέ του τρίτου ο δεύτερος αλλ ως αισθήσεις πέντε μιας κεφαλής αριθμούμεναι και μη μεριζόμεναι, παρά τώ χριστωνύμω λαώ λογιζόμενοι, ισοτιμίαν εν άπασιν έχουσι, και κάραι των κατά πάσαν την οικουμένην αγίων Εκκλησιών του Θεού δικαίως καλούμενοι, διαφοράν ανθρωπίνην ου πάσχουσιν».

Το 1009 η Εκκλησία της Παλαιάς Ρώμης απομακρύνθηκε από το σώμα της Ορθοδόξου Εκκλησίας, καθώς επίσης στην πάροδο του χρόνου δημιουργή­θηκαν και άλλα Πατριαρχεία και Αυτοκέφαλες Εκκλησίες. Έτσι, σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία αποτελείται από δεκατέσσερεις (14) Αυτοκέφαλες Εκκλησίες, ήτοι: Το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Τα Πατριαρχεία: Αλε­ξαν­δρεί­ας, Α­ντιο­χεί­ας, Ι­ε­ρο­σο­λύ­μων, Ρωσίας, Σερ­βί­ας, Ρου­μα­νί­ας, Βουλ­γα­ρί­ας, Γε­ωρ­γί­ας. Οι Αυτοκέφαλες Εκκλησίες: Κύ­πρου, Ελ­λά­δος, Πο­λω­νί­ας, Αλ­βα­νί­ας, Τσε­χί­ας και Σλο­βα­κί­ας.

Όλες αυτές οι νέες αυτοκέφαλες Εκκλησίες απαρτίσθηκαν αποσπαζόμενες με διάφορους τρό­πους από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο έγινε αιμοδό­της στις νέες αυτές εκκλησιαστικές διοικήσεις και γι' αυτό καλείται Μήτηρ και αδελφή Εκκλησία.

Η νέα αυτή διαίρεση έγινε με βάση τα Εθνικά Κράτη, πράγμα που αν δεν υπάρχη ανύστακτη προσοχή, μπορεί να εξελιχθή σε νάρκη στα θεμέλια της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Βεβαίως, εξακολουθεί να υφίσταται η διορθόδοξη ενότητα των Πατριαρχείων και των Αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλη­σιών, με κέντρο τον Οικουμενικό Πατριάρχη, όμως μερικές φορές στην πράξη υπονομεύεται αυτή η ενότητα από φιλαρχίες, πρωτοκαθεδρίες και φιλοπρωτεύοντες Κληρικούς. Έτσι, η αυτοκεφαλία λειτουργεί μερικές φορές ως αυτοκεφαλαρχία, όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Ολιβιέρ Κλεμάν. Το αυτοδιοίκητο, μερικές φορές, γίνεται αυτόνομο, αυτοδέσποτο, οπότε δημιουρ­γούνται διάφορα εκκλησιαστικά προβλήματα.

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που απασχολεί την σύγχρονη Ορθόδοξη Εκκλησία ως προς το σημείο αυτό είναι το φαινόμενο της Διασποράς. Ο όρος αυτός (Διασπορά) χρησιμοποιόταν για να δηλώση τους Εβραίους που βρίσκονταν μακριά από την Ιερουσαλήμ και γενικά την Παλαιστίνη. Σήμερα με τον όρο αυτό χαρακτηρίζονται οι ορθόδοξοι Χριστιανοί ενός Κράτους που διαβιούν σε ένα άλλο Κράτος της Ευρώπης και της Αμερικής. Αυτό φαίνεται εντονώτατα στην τελευταία, δηλαδή την Αμερική. Εκεί εργάζονται και ζουν ορθόδοξοι Χριστιανοί από διάφορα Κράτη, απ' όπου εξαναγκάσθηκαν να μεταναστεύσουν και ίδρυσαν διάφορες εθνικές Εκκλησίες –Ελλήνων, Ρώσων, Ρουμάνων, Βουλγάρων, Αράβων κλπ.– οπότε, οι Ορθόδοξες Εκκλησίες έχουν Μητροπόλεις, Επισκοπές και Ενορίες στην Αμερική, τις οποίες και διοικούν, μέσα στο κλίμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Αυτό το φαινόμενο χαρακτηρίζεται ως Διασπορά.

Για να γίνη αντιληπτό αυτό το νέο φαινόμενο που αποτελεί την σύγχρονη εκκλησιολογική εκτροπή, θα πρέπει να αναφερθή ότι στην Εκκλησία των Τοπικών και Οικουμενικών Συνόδων, μέχρι τους τελευταίους αιώνες, δεν υπήρχαν ιδιαίτε­ροι Επίσκοποι για και κάθε ομόγλωσσο λαό. Τα Πατριαρχεία, οι Αυτοκέφαλες Εκκλησίες, οι Μητροπόλεις, οι Επισκοπές, οι Ενορίες δεν χωρίζονταν με τα εθνικά χαρακτηριστικά των Χριστιανών, αλλά κατά τις γεωγραφικές περιοχές. Για παράδειγμα, σε ένα Πατριαρχείο ανήκαν αλλόγλωσσοι και μνημόνευαν όλοι τον Πατριάρχη ή τον Μητροπολίτη κάθε γεωγραφικής περιοχής.

Άν εξακολουθούσε να ισχύη αυτή η αρχή, τότε όλοι οι ορθόδοξοι Χριστιανοί που διαμένουν στην Αμερική, την Ευρώπη, την Ασία, θα έπρεπε να μνημονεύουν τον Οικουμενικό Πατριάρχη, ενώ τώρα συνήθως οι ορθόδοξοι Κληρικοί μνημονεύουν τον Πατριάρχη του Έθνους και του Κράτους από το οποίο προήλθαν. Αυτό λέγεται διάσπαση του εκκλησιαστικού χώρου, που γίνεται με βάση τα εθνοφυλετικά κριτήρια. Έτσι, στην Αμερική, την Ευρώπη, την Ασία υπάρχουν Μητροπόλεις και Ενορίες από κάθε εκκλησιαστική διοικητική περιφέρεια, οπότε και υπονομεύεται το κανονικό δίκαιο της Εκκλησίας.

β) Θεολογικές αντιλήψεις

Γνωρίζουμε ότι η θεολογία είναι η πίστη της Εκκλησίας. Αυτή η θεολογία καθορίσθηκε από την Αποκάλυψη που δόθηκε από τον Θεό στους Προφήτες, τους Αποστόλους και τους Πατέρες κάθε εποχής και διατυπώθηκε από τις Οικουμενικές Συνόδου. Κανονικά πρέπει να υπάρχη ενιαία θεολογική έκφραση.

Όμως, σήμερα επικρατούν διάφορες θεολογικές αντιλήψεις, οι οποίες πολλές φορές διατυπώνονται με βάση ιδιαίτερες σκοπιμότητες, κυρίως εθνικές. Η θεολογία των Προφητών, των Αποστόλων και των Πατέρων ερμηνεύεται ποικιλο­τρόπως για να εξυπηρετήση διάφορες σκοπιμότητες.

Για παράδειγμα, στην προεπαναστατική Ρωσία διαμορφώθηκε κατά τον δυτικό ουμανισμό και τον γερμανικό ιδεαλισμό, μια ιδιαίτερη θεολογική έκφραση, και αυτή αναπτύχθηκε ακόμη περισσότερο από τους πρόσφυγες Ρώσους που μετακί­νησαν στο Παρίσι μετά την επικράτηση του κομμουνισμού στην Ρωσία, η οποία θεολογία θεωρείται από αυτούς ανώτερη από την Ρωμαίϊκη Πατερική θεολογία και την σχολαστική θεολογία. Επίσης, λόγω του ότι οι πρόσφυγες Ρώσοι στο Παρίσι είχαν αποκοπή από το Ρωσικό Πατριαρχείο, το οποίο προσπαθούσε να περισώση ό,τι ήταν δυνατόν, αναπτύχθηκε μια θεολογική τάση που λέγεται Ευχαριστιολογία, σύμφωνα με την οποία κέντρο της εκκλησιαστικής ζωής είναι η θεία Ευχαριστία, ανεξάρτητα από τον Επίσκοπο που αναγνωρίζεται κανονικώς από την μητέρα Εκκλησία. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι η ευχαριστιακή θεολογία του Αφανάσιεφ.

Ακόμη, η ορθόδοξη θεολογία δέχθηκε ποικίλες επιρροές από τις άλλες χριστιανικές Ομολογίες, όπως τον Παπισμό και τον Προτεσταντισμό. Μιά τέτοια θεολογία έφθασε και στον ελληνικό χώρο και διατυπώνεται από ορθοδόξους θεολόγους και Κληρικούς.

Πάντως, σήμερα οι κύριες Θεολογικές Σχολές που επηρεάζουν τα θεολογικά πράγματα στην Ορθόδοξη Εκκλησία είναι οι δύο Θεολογικές Σχολές της Ελλάδος –Αθηνών και Θεσσαλονίκης– το Θεολογικό Ινστιτούτο των Παρισίων, το Θεολογικό Σεμινάριο του Αγίου Βλαδιμήρου Νέας Υόρκης και η Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού Βοστώνης. Όλες οι άλλες Θεολογικές Σχολές δέχονται ποικιλότροπους επηρεασμούς από τις πέντε Θεολογικές Σχολές που προανέφερα. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί οι εκκολαπτόμενοι θεολόγοι που θα στελεχώσουν τις Ορθόδοξες Εκκλησίες στην επόμενη γενιά στην διοίκηση, την ποιμαντική και την διδασκαλία, διαμορφώνονται από τα θεολογικά ρεύματα που επικρατούν στις σύγχρονες Θεολογικές Σχολές.

γ) Οι επιδράσεις που δέχεται η Ορθόδοξη Εκκλησία από ετεροδόξους

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν λειτουργεί ως θρησκεία, αλλά ως Εκκλησία, ως κοινότητα, ως οικογένεια, ως πνευματικό θεραπευτήριο. Μέσα σε αυτήν ο άνθρωπος συναντά την πνευματική του οικογένεια, την πνευματική του πολιτεία, το πνευματικό νοσοκομείο.

Όμως, σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία ζή στο μέσον μεταξύ των εκκοσμικευ­μένων Χριστιανών των θρησκευτικών κοινοτήτων στην Δύση (Παπικών και Προτε­στα­ντών), που εκφράζεται με έναν ουμανιστικό Χριστιανισμό, ο οποίος κινείται εξωτερικά, αποβάλλοντας την εσωτερική ησυχαστική του παράδοση, αλλά και των διαφόρων άλλων ανθρωποκεντρικών θρησκειών, όπως είναι ο Ιουδαϊσμός, ο Μουσουλμανισμός, ο Ινδουϊσμός, ο Βουδισμός, με όλες τις παραφυάδες τους.

Εναντίον όλων αυτών αγωνίζεται η Ορθόδοξη Εκκλησία, αλλά δέχεται και επιδράσεις στην θεολογική και εκκλησιαστική της έκφραση.

Όταν παρατηρήση κανείς προσεκτικά την ζωή της Οικουμενικής Ορθοδοξίας, βλέπει ότι υφίσταται πολλούς πειρασμούς. Στις δυτικές χριστιανικές χώρες δέχεται πιέσεις από την εκκοσμίκευση, όπως φαίνεται έντονα στην Αμερική, και στις Μουσουλμανικές χώρες δέχεται πειρασμούς από τα θεοκρατικά τους συστή­ματα καί, φυσικά, αναδεικνύονται σύγχρονοι μάρτυρες ή έχουμε καθημερινώς πεπτωκότες.

Αναφέρω τρεις πειρασμούς, που απασχολούν την Ορθόδοξη Εκκλησία σήμερα, ήτοι την εκκοσμίκευση, τον οικουμενισμό και τα σχίσματα.

Ως εκκοσμίκευση εννοείται η αλλοίωση της Ορθοδόξου Εκκλησίας με την συνύπαρξή της με άλλες ιδεολογίες και με τις κοινωνικές πρακτικές που επικρα­τούν στην σύγχρονη κοινωνία. Η εκκοσμίκευση παρατηρείται στην Θεολογία, την Εκκλησιολογία και την ποιμαντική με την αποβολή του θείου στοιχείου της Εκκλησίας και την μετατροπή της σε μια κοινωνική και ανθρωπιστική οργάνωση.

Ως οικουμενισμός εννοείται ο συγκρητισμός στην ορθόδοξη πίστη, την ορθόδοξη ζωή, την ορθόδοξη ασκητική, ο συσχετισμός με άλλες χριστιανικές ομολογίες και θρησκείες, δηλαδή η αλλοίωση της αποκαλυπτικής αλήθειας όπως την παρέδωσε ο Χριστός στους Αποστόλους, και εκείνοι στους Πατέρες της Εκκλησίας δια μέσου των αιώνων. Βεβαίως, η Ορθόδοξη Εκκλησία θα κάνη διάλογο με τις άλλες Ομολογίες και Θρησκείες, αλλά αυτός ο διάλογος πρέπει να γίνεται μέσα σε ορθόδοξα θεολογικά, εκκλησιολογικά και κανονικά πλαίσια.

Ως σχίσματα εννοούνται οι διοικητικές διαιρέσεις των επί μέρους Ορθοδόξων Εκκλησιών, που είναι μια μεγάλη πληγή της Ορθόδοξης Εκκλησίας σήμερα. Σχεδόν σε όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες εντοπίζει κανείς σχισμαστικές παρατάξεις που δημιουργούνται από φιλοπρωτεύοντες Κληρικούς, οι οποίοι παρακινούνται από τα πάθη τους και από άλλες διεθνείς και κοινωνικές δυνάμεις που θέλουν να αλώσουν και να εκμηδενίσουν την ενότητα της Εκκλησίας.

Όμως, σε όλη την Οικουμένη, όπου πήγα, βρήκα και οργανωμένες Εκκλησίες και πραγματικούς ορθοδόξους Κληρικούς, μοναχούς και Χριστιανούς, οι οποίοι «δέν έκλιναν γόνυ τώ Βάαλ» και δοξάζουν τον Θεό.

δ) Φιλοσοφικές και κοινωνικές επιδράσεις

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, όπως προαναφέρθηκε, ζή σε διάφορες κοινωνίες που υπάρχουν στα τέσσερα σημεία της γής. Διαθέτει την ζωή του Χριστού, όπως σημαίνεται στα Μυστήρια, κρατά την παράδοσή της, αλλά δέχεται και επιδράσεις από τις κοινωνικές συνθήκες που επικρατούν σε κάθε τόπο. Αυτές οι καταστάσεις διαμορφώνονται από τις φιλοσοφικές, κοινωνιολογικές και ηθικές αρχές.

Στην Αμερική οι Εκκλησίες αντιμετωπίζουν προβλήματα από τον διαφωτισμό, τον ρομαντισμό, τον πουριτανισμό, την ευδαιμονία, την θρησκεία της φιλαργυρίας, την ασύδοτη ελευθερία, την ποικιλώνυμη ηδονή.

Στην Ευρώπη οι Εκκλησίες δέχονται επιδράσεις από τα φιλοσοφικά ρεύματα του παρελθόντος, όπως τον διαφωτισμό, τον ρομαντισμό, τον νεωτερισμό, την μετανεωτερικότητα, τον αγνωστικισμό, την αθεΐα, τον δεϊσμό, τον υπαρξισμό, τον γερμανικό ιδεαλισμό. Η Ευρώπη είναι μια σκληρή κοινωνία που διευκολύνει την αθεΐα, τον αγνωστικισμό, τον υπαρξισμό. Σε αυτές πρέπει να προστεθούν οι σκληρές Χριστιανικές δομές του Βατικανού και οι διάφορες εκφράσεις του Προτεσταντισμού. Ωστόσο, όμως, υπάρχουν σε πολλά μέρη της Ευρώπης θαυμάσιες εστίες ορθόδοξης ζωής που λειτουργούν με πολύ δύναμη κάτω από αντίξοες συνθήκες.

Στις Σλαβικές χώρες οι Εκκλησίες που βγήκαν μέσα από το μαρτύριο των διωγμών, αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες στην ορθόδοξη εκκλησιαστική ανασυγκρότησή τους. Καταλαβαίνουν ότι χάθηκε μια ολόκληρη γενιά που έζησε κατά την διάρκεια των κομμουνιστικών καθεστώτων και αναζητούν να βρούν τον ενδιάμεσο κρίκο της παραδόσεώς τους. Αυτό το κάνουν με εκδόσεις ορθοδόξων βιβλίων, με επισκέψεις σε άλλες χώρες, με διοργάνωση εβδομάδων ορθοδόξου προβληματισμού, με ανάδειξη μαρτύρων και οσίων που έζησαν στους χώρους τους, με αναζωπύρωση του ορθοδόξου μοναχισμού, με αναζήτηση ζωντανών οργανισμών, δηλαδή ορθοδόξων που βιώνουν και εκφράζουν την Ορθόδοξη Παράδοση.

Στις Ανατολικές χώρες, όπως τον Λίβανο, την Συρία, την Παλαιστίνη, το Ιράκ, και ανατολικότερα, οι Εκκλησίες έχουν να αντιμετωπίσουν την νοοτροπία των φανατικών Μουσουλμάνων, τις απόψεις των αιρετικών Χριστιανών (Νεστο­ριανών, Μονοφυσιτών, Μονοθελητών). Στις χώρες αυτές γίνονται πολεμικές συρράξεις, οι οποίες αποτελούν τον σύγχρονο μεγάλο πειρασμό των Εκκλησιών, γιατί φυγαδεύεται η αγάπη, υπονομεύεται η αξία του ανθρώπου, διακυβεύεται η κοινωνική συνοχή. Κατά καιρούς έρχονται στην επιφάνεια ειδήσεις για αποκεφαλισμούς και μαρτύρια ορθοδόξων Χριστιανών και Κληρικών, επειδή ομολογούν την ορθόδοξη πίστη.

Στις χώρες της Αφρικής οι Ορθόδοξες Εκκλησίες, εκτός από τους πειρασμούς που προαναφέρθηκαν, αντιμετωπίζουν την πείνα και την εξαθλίωση, τις αρρώστιες και την μαγεία, τα κηρύγματα των μισιοναρίων και τον φανατισμό των ετεροδόξων Χριστιανών, αλλά και των αλλοθρήσκων.

Αυτές ήταν μερικές από τις βασικές σκέψεις μου για την σύγχρονη κατάσταση της Ορθοδόξου Εκκλησίας σε όλο τον κόσμο, βγαλμένη μέσα από προσωπική γνώση. Παρουσιάσθηκαν με συνοπτικό τρόπο, γιατί η παρούσα συνάντηση δεν προσφέρεται για ευρύτερες αναλύσεις.

Πάντως, πρέπει να γίνη αντιληπτό ότι πέρα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στην χώρα μας, πρέπει να βλέπουμε και όλα τα άλλα προβλήματα που απασχολούν την Ορθόδοξη Εκκλησία, όπως η εκκοσμίκευση, οι πόλεμοι, οι διωγμοί, η πείνα, οι στερήσεις. Η Εκκλησία αγωνίζεται μέσα στον κόσμο για να εκφράση την αλήθεια του Χριστού, των Αποστόλων και των Πατέρων, να δίνη την μαρτυρία της πίστεώς της, και να διαλέγεται με εκείνους που την αναζητούν, χωρίς, βέβαια, να αλλοιώνεται.

Σε αυτήν την μαρτυρία προσπαθώ να συμμετέχω με τις μικρές μου θεολογικές δυνάμεις, γιατί πάνω από όλα με ενδιαφέρει η δόξα του Χριστού και ο έπαινος της Ορθοδόξου Εκκλησίας.–

http://www.amen.gr/article12635

Ο φόβος του Θεού κατά τους Αγίους Πατέρες

Ὁ ὅσιος Ἐφραὶμ ὁ Σύρος γιὰ τὴν ἔλλειψιν τοῦ φόβου τοῦ Θεοῦ ἀναφέρει «Αὐτὸς ποὺ δὲν 

ἔχει μέσα του τὸ φόβο τοῦ Θεοῦ εἶναι ἕνας ἄνθρωπος εὐάλωτος στὶς ἐπιθέσεις τοῦ Διαβόλου. 

Αὐτὸς ποὺ δὲν ἔχει τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ μέσα στὴν ψυχή του, δὲν προσέχει, ἀδιαφορεῖ, κοιμᾶται

 ἀφρόντιστα, παραμελεῖ τὶς ἐργασίες του, γίνεται δοχεῖον ἡδονῶν, κάθε τι εὐχάριστο τὸ ἀπολαμβάνει

 ἐντός του, διότι δὲν φοβᾶται τὴν παρουσία τοῦ Κυρίου. Καυχιέται γιὰ τὰ πάθη, χαίρεται γιὰ τὴν 

ἀργόσχολη ζωή, ἀποφεύγει τὴν κακοπάθεια, ἀποστρέφεται τὴν ταπείνωση, δέχεται μὲ χαρὰ τὴν

 ὑπερηφάνεια».

Ὁ ἀββὰς Δωρόθεος γιὰ τὸν θεῖον φόβον μᾶς διδάσκει «Ἂν οἱ ἅγιοι πού τόσο ἀγαποῦν τὸν Κύριο

 τὸν φοβοῦνται πῶς λέει “ Ἡ ἀγάπη φυγαδεύει τὸν φόβο”;». Θέλει νὰ μᾶς δείξει ὁ ἅγιος ὅτι εἶναι δύο 

εἴδη φόβων, ἕνας ἀρχικὸς καὶ ἕνας τέλειος. Καὶ ὅτι ὁ μὲν ἕνας εἶναι χαρακτηριστικὸ τῶν ἀρχαρίων στὴν

 πνευματικὴ ζωή, ὁ δὲ ἄλλος αὐτῶν ποὺ ἔφτασαν στὸ μέτρο τῆς ἁγίας ἀγάπης. Ὁ ἀρχάριος κάνει τὸ 

θέλημα τοῦ Θεοῦ γιὰ τὸ φόβο τῆς τιμωρίας, ὁ ἄλλος κάνει τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ ἐπειδὴ ἀγαπάει τὸν Θεό, 

ἐπειδὴ χαίρεται ἰδιαίτερα μὲ τὸ νὰ εἶναι ἡ ζωὴ του εὐάρεστη στὸ Θεό. Αὐτὸς ἐπειδὴ γεύτηκε τὴν γλυκύτητα 

ποὺ δοκιμάζει ὅποιος εἶναι ἑνωμένος μὲ τὸ Θεὸ φοβᾶται μήπως τὴν στερηθεῖ. Εἶναι ὅμως ἀδύνατον νὰ 

φτάσει κανεὶς στὸ τέλειο φόβο, παρὰ μόνο μὲ τὸν ἀρχικό».

Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς μᾶς λέει γιὰ τὸν ἁγνὸ φόβο «Ἐκεῖνος ὁ φόβος ποὺ πάντοτε ὑπάρχει

 χωρὶς τὴν λύπη γιὰ ἁμαρτήματα, αὐτὸς εἶναι ὁ ἁγνὸς φόβος, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ λείψει ποτέ. Γιατί εἶναι 

φυτεμένος ἀπὸ τὸν Θεὸ στὴν κτίση καὶ κάνει ὁλοφάνερη σὲ ὅλους τὴν φυσικὴ σεβασμιότητα τοῦ Θεοῦ

 καὶ τὴν ὑπεροχή Του, ποὺ εἶναι πάνω ἀπὸ κάθε βασιλεία καὶ δύναμη».

Ὁ γέροντας Παΐσιος σὲ ἐρώτημα πῶς θὰ αὐξηθῆ ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ ἀπαντάει «Ἐγρήγορση χρειάζεται. 

Σὲ κάθε ἐνέργειά σου, ἀκόμη καὶ στὴν παραμικρή σου κίνηση, κέντρο νὰ εἶναι ὁ Θεός. Στρέψε ὅλον τὸν 

ἑαυτό σου πρὸς τὸν Θεό. Ἂν ἀγαπήσης τὸν Θεό, ὁ νοῦς σου θὰ εἶναι συνέχεια στὸ πῶς νὰ εὐχαριστήσης

τὸν Θεό, στὸ πῶς νὰ ἀρέσης στὸν Θεό, καὶ ὄχι στὸ πῶς νὰ ἀρέσης στοὺς ἀνθρώπους. Αὐτὸ πολὺ θὰ σὲ 

βοηθήση νὰ ἐλευθερωθῆς ἀπὸ τὶς βαρειὲς ἁλυσίδες τῆς ἀνθρωπαρέσκειας, πού σοῦ εἶναι ἐμπόδιο γιὰ τὴν

 ἀνώτερη ζωή».

Ὁ ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς ἑρμηνεύοντας τὸ «Μετὰ φόβου καὶ τρόμου τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν 

κατεργάζεσθε» σημειώνει «Στὴν πραγματικότητα, οὔτε οἱ κοσμικὲς ἐργασίες, τὰ βιοποριστικά, δὲν

 μποροῦν νὰ ἐκτελοῦνται χωρὶς φόβο πόσο μᾶλλον τὰ πνευματικά. Πές μου, ποιὸς ἔμαθε γράμματα 

χωρὶς φόβο; Ποιὸς ἔγινε καλός τεχνίτης χωρὶς φόβο; Κι ἐφόσον ἐκεῖ ὅπου δὲν παραμονεύει ὁ διάβολος,

 ἀλλὰ μᾶς ἐμποδίζει μόνο ἡ τεμπελιά, χρειάζεται τέτοιος φόβος μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ παραμερίσουμε 

τὴν ἀνευθυνότητά μας, τότε πῶς μποροῦμε χωρὶς φόβο νὰ οἰκοδομήσουμε τὴν σωτηρία μας μὲ τέτοιο 

πόλεμο, μὲ τόσα ἐμπόδια; Καὶ μὲ ποιὸ τρόπο μπορεῖ νὰ γεννηθεῖ μέσα μας τέτοιος φόβος; Ἐὰν ἔχουμε 

στὸ νοῦ μας ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι πανταχοῦ παρὼν καὶ στὴν καρδιά μας καὶ στὸ βάθος τῆς ψυχῆς μας».

Ὁ ἅγιος Χρυσόστομος σὲ λόγο του γιὰ τὴν ἁγία Ἄννα μᾶς λέει «Καὶ ὅπως ὅταν οἱ ἄνεμοι, ποὺ 

φυσοῦν ὁ ἕνας ἀντίθετα πρὸς τὸν ἄλλο, ἔχοντας στὴ μέση τῆς μεταξύ τους μάχης τὸ σκάφος, σηκώνουν

 πολλὰ κύ-ματα καὶ στὴν πρύμνη καὶ στὴν πρώρα, ὁ κυβερνήτης καθισμένος στὸ τιμόνι σώζει τὸ σκάφος,

 ἀποκρούοντας τὶς ἐπιθέσεις τῶν κυμάτων μὲ τὴν σοφία τῆς ἐπιστήμης, ἔτσι καὶ ἡ γυναίκα ἐκείνη τότε, 

ὅταν ἐπέπεσαν στὴν ψυχή της, σὰν ἀντίθετοι ἄνεμοι, ὁ θυμὸς καὶ ἡ θλίψη, σταματοῦσαν τὸ λογικό της 

καὶ σήκωναν πολλὰ κύματα, ὄχι μόνο δύο καὶ τρεῖς καὶ εἴκοσι μέρες, ἀλλὰ ὁλόκληρα χρόνια, ὑπέμενε τὴν 

δοκιμασία γενναῖα καὶ δὲν ἄφησε νὰ καταποντισθεῖ ὁ λογισμός της. Γιατί ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ, καθισμένος

 σὰν κυβερνήτης στὸ τιμόνι, τὴν ἔπεισε νὰ ὑπομείνει γενναῖα τὴν θαλασ- σοταραχὴ ἐκείνη».

Ὑποσημειώσεις:

-1. Ὁσίου Ἐφραὶμ τοῦ Σύρου τόμ. Α΄ σελ. 39
-2. Ἀββᾶ Δωροθέου Ἀσκητικὰ σελ. 143
-3. Φιλοκαλία τόμ. Β΄ σελ. 161
-4.Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου Λόγοι τόμ. Ε΄ σελ.75
-5.π. Ἰουστίνου Πόποβιτς Ἑρμηνεία τῆς πρὸς Φιλιππησίους Ἐπιστολῆς Ἐκδ. Ἐν Πλῷ σελ. 103
-6. Ἰ.Χρυσοστόμου Ε.Π.Ε. 8 Α΄ σελ. 43

Ορθόδοξος Τύπος,22/02/2013

http://aktines.blogspot.gr/2013/02/blog-post_3184.html

Γέρων Παΐσιος - Η βοήθεια των Αγίων

- Γέροντα, πώς αισθάνεται ο Άγιος Αρσένιος τώρα που απέκτησε ναό;

- Χαρά αισθάνεται, γιατί απέκτησε μαντρί και έβαλε μέσα τα πρόβατά του, για να τα προστατεύη.

- Ο κόσμος, Γέροντα, ύστερα από την αναγνώριση ενός Αγίου βοηθιέται περισσότερο;

- Φυσικά βοηθιέται. Οι Άγιοι, όταν αναγνωρίζωνται από την Εκκλησία, αισθάνονται υποχρέωση να μας

 βοηθούν? αναγκάζονται κατά κάποιον τρόπο να βοηθούν περισσότερο, αλλά και ο Θεός τους στέλνει να 

βοηθούν τον κόσμο.

- Μπορεί, Γέροντα, ένας Άγιος να ζητήση από τον Θεό να τιμούν οι άνθρωποι την μνήμη του;- Όχι, 

οι Άγιοι δεν ζητούν τέτοια πράγματα. Δεν λένε στον Θεό: «Θεέ μου, να τιμούν οι πιστοί την μνήμη μου, 

για να τους βοηθάς», ή «όσους τιμούν την μνήμη μου, αυτούς μόνο να βοηθάς», αλλά λένε: «Θεέ μου, 

επειδή τιμούν την μνήμη μου, αντάμειψέ τους».

- Γέροντα, στον Ευαγγελιστή Ιωάννη νιώθω περισσότερη ευλάβεια παρά στην Αγία μου.

- Η Αγία σου πάντως δεν ζηλεύει, γιατί αγαπάς και ευλαβείσαι περισσότερο τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο? 

όχι μόνον επειδή πρέπει να τον ευλαβήσαι ως Προστάτη του Ησυχαστηρίου, αλλά και Προστάτης σας να μην 

ήταν , η Αγία σου, όπως και όλοι οι Άγιοι, χαίρονται, όταν είμαστε συνδεδεμένοι με οποιοδήποτε Άγιο,

 για να βοηθιώμαστε.

Οι Άγιοι είναι άγιοι και δεν έχουν ανθρώπινα πάθη, ανθρώπινες μικρότητες. Ο καθένας μας όπως νιώθει, 

έτσι και βοηθιέται. Μπορεί κάποιος να ζητάη κάτι από έναν μεγάλο Άγιο και να βοηθιέται, μπορεί κάποιος 

να ζητάη κάτι άλλο από έναν μικρό Άγιο και πάλι να βοηθιέται , γιατί η δύναμη του Θεού είναι που ενεργεί.

- Γέροντα, όταν κάποιος έχη ευλάβεια σε έναν Άγιο, τι έχει συμβή;

- Για να έχη ιδιαίτερη ευλάβεια σε κάποιον Άγιο, πρέπει ο Άγιος να του έχη μιλήσει μέσα του με τον έναν ή

 τον άλλο τρόπο. Καθένας από κάποιο γεγονός που του έχει συμβή με την βοήθεια ενός Αγίου, έχει και μια 

ιδιαίτερη αγάπη στον Άγιο αυτόν. Μπορεί να είναι σοβαρό αυτό το γεγονός, μπορεί να είναι και απλό. 

Να, εγώ επειδή από μικρός πήγαινα στο Εκκλησάκι της Αγίας Βαρβάρας, εκεί στην Κόνιτσα, έχω 

σε μεγάλη ευλάβεια την Αγία Βαρβάρα.

Η Αγία με βοήθησε και στον στρατό, όταν με πήραν στους ασυρματιστές, ενώ ήμουν αγράμματος? με βοήθησε 

ύστερα και στο Σανατόριο μετά την εγχείριση στους πνεύμονες. Τότε οι γιατροί μου είχαν πει ότι, μόλις θα 

καθάριζε οι πνεύμονας, θα αφαιρούσαν τα λάστιχα και το μηχάνημα. Και ενώ θα τα έβγαζαν σε πέντε μέρες ,

 είχαν περάσει είκοσι πέντε μέρες και δεν τα είχαν αφαιρέσει, και υπέφερα πολύ. Το Σάββατο 3 

Δεκεμβρίου περίμενα τους γιατρούς , για να με ελευθερώσουν από το μαρτύριο αυτό, αλλά 

δυστυχώς δεν φάνηκαν.

Την Κυριακή το πρωί, που ήταν η μνήμη της Αγίας Βαρβάρας, λέω: «Αν ήταν να βοηθήση η Αγία, έπρεπε 

να είχε βοηθήσει. Οι γιατροί έφυγαν. Σήμερα, Κυριακή, αποκλείεται να έρθουν. Τώρα ποιος θα μου 

βγάλη τα λάστιχα;». Είπα και κανα-δυό λόγια με παράπονο: «Εγώ άναβα τα καντήλια τόσες φορές στο 

Εκκλησάκι τα καντήλια της Αγίας, τί καντηλήθρες, τί λάδια πήγαινα, ,το καθάριζα, το βόλευα. Δυό λάστιχα 

να μη μου βγάλουν;». Μετά όμως σκέφθηκα: «Φαίνεται, θα λύπησα την Αγία Βαρβάρα, και γι’ αυτό δεν 

φρόντισε να μου τα βγάλουν». Ξαφνικά ακούω θόρυβο. «Τι γίνεται; λέω, κάποιος έπαθε κάτι;». 

«Έρχονται οι γιατροί», μου λένε. Δεν ξέρω τι τον έπιασε τον διευθυντή και είπε στους γιατρούς πρωί-πρωί: 

«Να πάτε να βγάλετε τα λάστιχα του καλόγερου!». Μπαίνουν στον θάλαμο και μου λένε: «Έχουμε εντολή να 

βγάλουμε τα λάστιχα». Της … κακοφάνηκε της Αγίας Βαρβάρας, γιατί είπα κανα-δυό λόγια με παράπονο! 

Πρέπει να γκρινιάξης λίγο! Αλλά καλύτερα είναι να μην γκρινιάζης ?έχει αρχοντιά, άμα δεν γκρινιάζης.

Βλέπεις, ένας Άγιος άλλοτε δίνει αμέσως ό,τι του ζητάμε και άλλοτε το δίνει αργότερα. Άλλοτε 

ακούει τον προσευχόμενο, γιατί βρίσκεται σε καλή πνευματική κατάσταση, και άλλοτε, γιατί κλαίει και 

γκρινιάζει σαν μικρό παιδί.

- Γέροντα, μπορεί ένας Άγιος να με αποστραφή λόγω της άσχημης πνευματικής μου καταστάσεως;

- Όχι, ευτυχώς οι Άγιοι δεν το κάνουν αυτό. Αλλοίμονό μας , αν το έκαναν. Αν δεν μας βοηθούσαν , 

θα ήμασταν χαμένοι. Σκεφθήτε? εκείνοι είναι επάνω στον Ουρανό και αγάλλονται, κι εμείς είμαστε 

εδώ κάτω και ταλαιπωρούμαστε . Έτσι, όταν ζητάμε κάτι, είναι λίγο… άδικο να μη μας ακούν!

- Αν, Γέροντα, κάνουμε προσευχή και ζητήσουμε την βοήθεια των Αγγέλων και όλων των Αγίων, 

όλοι μαζί πρεσβεύουν στον Θεό για μας; Ενώνονται οι προσευχές τους;

- Καθένας βοηθάει, αν χρειάζεται να βοηθήση, αν μας ωφελή δηλαδή.

- Γέροντα, όταν βοηθιέμαι από έναν Άγιο , να το λέω στις αδελφές;

- Όχι, μόνο στην Γερόντισσα να το λες και να νιώθης πολλή ευγνωμοσύνη. Δεν έχει δικαίωμα ένας Άγιος 

να σου προσφέρη κάτι; Πως σας οικονομούν οι Άγιοι! Από πόσα βραχυκυκλώματα σας γλυτώνουν!

- Τι είδατε , Γέροντα, και το λέτε αυτό;

- Θα μπορούσα να σας πω πολλά, αλλά είναι πολλά! Ένα μόνο σας λέω, ότι οι Άγιοι έχουν βαλθή 

να μας παλαβώσουν!

Από το βιβλίο: « ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ – ΛΟΓΟΙ ζ΄

agioritikovima.gr 

http://tokandylaki.blogspot.ca/2014/10/blog-post_3.html

http://paterikos.blogspot.gr/